Η συντεταγμένη εν λειτουργία εκκαθάριση τραπεζών μέσω της εξυγίανσης τραπεζών, είναι μια σειρά μέτρων που χρησιμοποιούνται εναλλακτικά της ισχύουσας πτωχευτικής διαδικασίας από τις αρμόδιες αρχές, προκειμένου να αποφευχθεί η μετεξέλιξη μιας μεμονωμένης τραπεζικής κρίσης σε συστημική και να περιοριστεί η επιβάρυνση των φορολογουμένων για τη στήριξη τραπεζών.
Με τα μέτρα της εξυγίανσης επιχειρείται παρέμβαση στο πιστωτικό ίδρυμα που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες και η λήψη τους δεν ενεργοποιεί την διαδικασία καταβολής αποζημιώσεων από το ΤΕΚΕ. Τα μέτρα εξυγίανσης που εφαρμόζονται στην Ελλάδα είναι τα εξής:
Επισημαίνεται ότι οι εγγυημένες καταθέσεις είναι διασφαλισμένες κατά την εφαρμογή όλων των μέτρων εξυγίανσης.
Για την ενεργοποίηση μέτρων εξυγίανσης σε ένα πιστωτικό ίδρυμα, το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης (Single Resolution Board – SRB) ή η Εθνική Αρχή Εξυγίανσης-Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) (National Resolution Authority-NRA) διαπιστώνει εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις που παρατίθενται στην παράγραφο 1 του άρθρου 18 του Κανονισμού 806/2014 (Single Regulation Mechanism Regulation – SRMR) και στην παράγραφο 1 του εσωτερικού άρθρου 32 του άρθρου 2 του ν. 4335/2015 δηλαδή:
α) το πιστωτικό ίδρυμα τελεί σε κατάσταση αφερεγγυότητας ή επαπειλούμενης αφερεγγυότητας
β) δεν υπάρχει καμία εύλογη προοπτική ότι με εναλλακτικά μέτρα του ιδιωτικού τομέα ή με δράση των αρχών εποπτείας (συμπεριλαμβανομένων των μέτρων έγκαιρης παρέμβασης ή της απομείωσης ή μετατροπής σχετικών κεφαλαιακών μέσων) που αναλαμβάνεται έναντι του πιστωτικού ιδρύματος, θα αποφευχθεί η πτώχευσή του εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος
γ) η δράση εξυγίανσης είναι αναγκαία για λόγους δημοσίου συμφέροντος.
Εάν πληρούνται αυτές οι προϋποθέσεις, το SRB ή η ΤτΕ εγκρίνει την ενεργοποίηση μέτρων εξυγίανσης, τα οποία θέτουν το πιστωτικό ίδρυμα υπό εξυγίανση.
Το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης (Single Resolution Fund - SRF) είναι υπεύθυνο για τη χρηματοδότηση μέτρων στα πιστωτικά ιδρύματα της αρμοδιότητάς του (με έδρα εγκατάστασης στην Ελλάδα) και το Σκέλος Εξυγίανσης (ΣΕ) του ΤΕΚΕ για τα υποκαταστήματα των τρίτων χωρών.
Σύμφωνα με το άρθρο 27, παρ. 3 του SRMR και το άρθρο 44, παρ. 2, στοιχείο α) του ν.4335/2015, οι εγγυημένες καταθέσεις, δηλαδή οι €100.000 ανά καταθέτη ανά πιστωτικό ίδρυμα, δεν υπόκεινται σε απομείωση ή μετατροπή ανεξαρτήτως αν διέπονται από τη νομοθεσία κράτους μέλους ή τρίτης χώρας.
Στην περίπτωση όπου η Αρχή Εξυγίανσης χρησιμοποιήσει την αναδιάρθρωση παθητικού για να απορροφηθούν οι ζημιές του πιστωτικού ιδρύματος, και η έκταση της αναδιάρθρωσης αυτής θα έπρεπε να είναι τέτοια ώστε να θίγονται καλυπτόμενες καταθέσεις, τότε το ΣΚΚ σύμφωνα με τα όσα ορίζουν το άρθρο 79 παρ. 1α του SRMR και το άρθρο 104 παρ. 1 του ν.4335/2015 ευθύνεται για το ποσό που θα απομειώνονταν οι καλυπτόμενες καταθέσεις αυτές εάν δεν είχαν εξαιρεθεί από το πεδίο εφαρμογής της αναδιάρθρωσης παθητικού.
Σύμφωνα με το άρθρο 79 παρ. 1 του SRMR και το άρθρο 104 παρ. 1 του ν.4335/2015, σε περίπτωση που η Aρχή Eξυγίανσης προβεί σε ενέργειες εξυγίανσης πιστωτικού ιδρύματος, το Σκέλος Κάλυψης Καταθέσεων (ΣΚΚ) του ΤΕΚΕ ευθύνεται :
α) σε περίπτωση εφαρμογής της αναδιάρθρωσης παθητικού για το ποσό που θα απομειώνονταν οι εγγυημένες καταθέσεις εάν δεν είχαν εξαιρεθεί από το πεδίο εφαρμογής της αναδιάρθρωσης παθητικού και
β) όταν χρησιμοποιούνται μέτρα εκτός της αναδιάρθρωσης παθητικού για τις ζημιές που θα υφίσταντο οι καταθέτες ως προς τις εγγυημένες καταθέσεις τους, αν οι εν λόγω καταθέτες υφίσταντο ζημίες ανάλογες των ζημιών που υφίστανται οι πιστωτές με την ίδια κατάταξη στην πτωχευτική διαδικασία.
Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 79 παρ. 5 του SRMR και το άρθρο 104 παρ. 5 του ν.4335/2015, η υποχρέωση του ΣΚΚ δεν μπορεί να υπερβεί ποσό ίσο με το 50% του επιπέδου στόχου βάσει του άρθρου 10 της Οδηγίας 2014/49/ΕΕ (Οδηγία περί των συστημάτων εγγύησης των καταθέσεων), παρά μόνο με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, κατόπιν εισήγησης της αρχής εξυγίανσης, η οποία μπορεί να καθορίσει ποσοστό ανώτερο του 50% λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτεροτήτων του εθνικού τραπεζικού τομέα.
Σε κάθε περίπτωση, η ευθύνη του ΣΚΚ του ΤΕΚΕ δεν υπερβαίνει το ύψος του ποσού που θα καλείτο το ΤΕΚΕ να καταβάλει αν ενεργοποιείτο η διαδικασία καταβολής αποζημιώσεων όπως αυτή ειδικότερα προβλέπεται στον ν.4370/2016. Αν προσδιοριστεί ότι η συνεισφορά του ΣΚΚ στην εξυγίανση ήταν μεγαλύτερη από τις καθαρές ζημίες που θα είχε υποστεί εάν το ΤΕΚΕ είχε ενεργοποιηθεί για την καταβολή αποζημιώσεων, το ΣΚΚ δικαιούται την καταβολή της διαφοράς από το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης (SRF) και Σκέλος Εξυγίανσης (ΣΕ) του ΤΕΚΕ για τα υποκαταστήματα των τρίτων χωρών.
Αν οι επιλέξιμες καταθέσεις σε ένα υπό εξυγίανση ίδρυμα μεταβιβάζονται σε άλλη τράπεζα μέσω της εντολής μεταβίβασης ή της σύστασης μεταβατικού ιδρύματος, οι καταθέτες δεν έχουν καμία απαίτηση δυνάμει του ν.4370/2016 (Α'37) κατά του ΣΚΚ όσον αφορά οποιοδήποτε μέρος των καταθέσεών τους στην υπό εξυγίανση τράπεζα που δεν μεταβιβάζονται, εφόσον το ύψος των χρηματικών ποσών που μεταβιβάζονται είναι ίσο ή μεγαλύτερο από το συνολικό επίπεδο κάλυψης που προβλέπονται στο ν.4370/2016 (Α’37).
Τα αντίστοιχα ισχύουν και για τις καλυπτόμενες από το ΤΕΚΕ απαιτήσεις επενδυτών πελατών των τραπεζών.
Εξ’ άλλου κατά την εφαρμογή μέτρων εξυγίανσης οι εγγυημένες καταθέσεις δηλαδή οι €100.000 ανά καταθέτη ανά πιστωτικό ίδρυμα, δεν υπόκεινται σε απομείωση ή μετατροπή.
Resolution is a procedure that ensures the orderly liquidation of banks and involves a series of measures used by the competent authorities as an alternative to bankruptcy proceedings. It is aimed to prevent a failure of a given bank from evolving into a systemic banking crisis and minimize the cost to taxpayers for supporting banks.
Resolution measures represent intervention in an institution facing financial difficulties at a pre-insolvency stage and before the activation of the TEKE payout process. The resolution tools available in Greece are the following:
It should be noted that the covered deposits are safeguarded in the implementation of all resolution measures.
For the activation of resolution measures in a credit institution, the Single Resolution Board or the National Resolution Authority (Bank of Greece) ascertains if the prerequisites of Single Resolution Mechanism Regulation – SRMR art. 18 par. 1 and national law 4335/2015 int.32 of art. 2 par.1 are accomplished, i.e:
a) the credit institution is failing or is likely to fail
b) there is no reasonable prospect that any alternative private sector measures (including early intervention or the write-down or conversion of relevant capital) or following resolution authority actions taken in respect of the credit institution, would prevent its failure within a reasonable timeframe.
c) a resolution action is necessary in the public interest.
If the above mentioned prerequisites are fulfilled, SRB or Bank of Greece approve the activation of resolution measures which place the credit institution under resolution.
The Single Resolution Fund is accountable for the financing of credit institutions under its authority (credit institutions based in Greece) and the TEKE Resolution Scheme for the third country branches.
According to SRMS art. 27, par.3 and national law 4335/2015 art. 44 par.2a covered deposits up to the amount of 100,000 euro per bank per depositor, are not affected by the bail in tool or other resolution measure even if they are liable to national law of EU member or third country.
When the Resolution Authority applies the bail in tool, then the Deposit Cover Scheme is responsible for the amount by which covered deposits would have been written down in order to absorb the losses had deposits been included with the scope of bail in and written down to the same extent as creditors with the same level of priority under the national law governing normal insolvency proceedings. (SRMR art.79 par.1α and law 4335/2015 art. 104 par. 1).
When the Resolution Authority applies the bail in tool and according to SRMR art.79 par.1α and law 4335/2015 art. 104 par. 1, then TEKE Deposit Cover Scheme (DCS) is responsible :
a) When the Resolution Authority applies the bail in tool, for the amount by which covered deposits would have been written down in order to absorb the losses had deposits been included with the scope of bail in and written down to the same extent as creditors with the same level of priority under the national law governing normal insolvency proceedings.
b) When one or more resolution tools other than the bail-in tool is applied, the amount of losses that covered would have suffered, had covered depositors suffered losses in proportion to the losses suffered by creditors with the same level of priority under the national law governing normal insolvency proceedings.
It is noted that according SRMR art.79 par.5 and law 4335/2015 art. 104 par. 5, TEKE (DCS) liability shall not be greater than the amount equal to 50% of the target level (Deposit Cover Scheme Directive 2014/49/EU art. 10) except only after decision of the Minister of Finance following a proposal of the Resolution Authority which may define a percentage greater than 50% by taking into account the specificities of the national banking sector.
In all cases, TEKE DCS participation cannot be greater than the amount of losses that it would have had to bear had the institution been wound up under normal insolvency proceedings, as determined in accordance to law 4370/2016. If determined that the DCS contribution to resolution was greater than the amount of losses had it been activated for payout, the DCS is entitled to recover the difference from the Single Resolution Fund and TEKE Resolution Scheme for third country branches.
Where eligible deposits at an institution under resolution are transferred to another entity through the sale of business tool or the bridge institution tool, the depositors have no claim under law 4370/2016 (Government Gazette A’ 37) against TEKE Deposit Cover Scheme in relation to any part of their deposits at the institution under resolution that are not transferred, provided that the amount of funds transferred is equal to or more than the aggregate coverage level provided for in law 4370/2016.
The same applies for TEKE Investment Cover Scheme, whereby investors-customers of the banks concerned shall have no claim against it.
Furthermore, during the activation of resolution measures covered deposits up to the amount of 100,000 euro per bank per depositor are not affected by the bail in tool or other resolution measures.