Ιστορική Αναδρομή

Η εισαγωγή του θεσμού της εγγύησης καταθέσεων στην Ελλάδα έγινε με το ν. 2324/1995 (Α'146) ο οποίος βασίστηκε στην κοινοτική Οδηγία 94/19/ΕΟΚ (L. 135/31.05.1994) "περί των Συστημάτων Εγγύησης των Καταθέσεων" (ΣΕΚ). Με τον νόμο αυτό ιδρύθηκε το «Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων» (ΤΕΚ) ως Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου, με Ιδρυτικούς φορείς την Τράπεζα της Ελλάδος και την Ελληνική Ένωση Τραπεζών και εποπτευόμενο από τον Υπουργό Οικονομικών. Το όριο κάλυψης ανερχόταν σε 20.000 ευρώ, το οποίο ήταν το κατώτατο όριο που όριζε η Οδηγία ενώ ο μέγιστος χρόνος καταβολής της αποζημίωσης σε τρεις (3) μήνες.

Με τον ν. 3746/2009 (Α'27) επεκτάθηκε η εγγύηση του φορέα και στην κάλυψη των πελατών των πιστωτικών ιδρυμάτων από παροχή επενδυτικών υπηρεσιών και το ΤΕΚ μετονομάστηκε σε «Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων» (ΤΕΚΕ). Κατά τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκε ένας ισχυρός και αξιόπιστος φορέας ο οποίος καλύπτει ενιαία τα πιστωτικά ιδρύματα που συμμετέχουν, τόσο για τις καταθετικές όσο και για τις επενδυτικές υπηρεσίες τους. Με τον προαναφερόμενο νόμο συγκροτήθηκαν στο ΤΕΚΕ δύο αυτοτελή και πλήρως διακριτά αποθεματικά κεφάλαια: το Ενεργητικό του Σκέλους Κάλυψης Καταθέσεων και το Ενεργητικό του Σκέλους Κάλυψης Επενδύσεων προοριζόμενα αποκλειστικά για την ικανοποίηση των αντίστοιχων απαιτήσεων.

Το Νοέμβριο 2008 με την αρχή της χρηματοπιστωτικής κρίσης, προκειμένου ο φορέας να ανταποκριθεί καλύτερα στην αποστολή του, κρίθηκε σκόπιμο, να αυξηθεί με νομοθετική ρύθμιση (ν.3714/2008 (Α' 23) άρθρο 6) σε εθνικό επίπεδο, το όριο της παρεχόμενης κάλυψης στο ύψος των 100.000 ευρώ.

Το 2009 στο πλαίσιο αντιμετώπισης των επιπτώσεων της χρηματοπιστωτικής κρίσης και της σύγκλισης των συστημάτων εγγύησης καταθέσεων, υιοθετήθηκε η Οδηγία 2009/14/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί ΣΕΚ με την οποία τροποποιήθηκε η αρχική Οδηγία 94/19/ΕΟΚ αναφορικά με το επίπεδο κάλυψης των καταθέσεων και την προθεσμία έναρξης εκταμίευσης των αποζημιώσεων. Ειδικότερα εναρμονίστηκε πλήρως σε ευρωπαϊκό επίπεδο το όριο κάλυψης, το οποίο διαμορφώθηκε σε 100.000 ευρώ και ο μέγιστος χρόνος έναρξης καταβολής της αποζημίωσης μειώθηκε σε είκοσι (20) εργάσιμες ημέρες. Η Οδηγία αυτή ενσωματώθηκε στην ελληνική έννομη τάξη με το ν. 3775/2009 (Α' 122)

Περαιτέρω η εμπειρία που αποκτήθηκε κατά την χρηματοπιστωτική κρίση οδήγησε στην ανάγκη θέσπισης νέων κανόνων και διαδικασιών που αφορούν τη σύσταση και τη λειτουργία των ΣΕΚ και συνέβαλε στη θέσπιση της Οδηγίας 2014/49/ΕΕ (L.173/12.6.2014) περί των ΣΕΚ. Για την προστασία του μεγαλύτερου μέρους των καταθετών και την εξασφάλιση ίδιου επιπέδου σταθερότητας όσον αφορά τα ΣΕΚ, η κάλυψη που παρέχει η νέα Οδηγία  καθορίζεται σε εναρμονισμένο επίπεδο 100.000 ευρώ ανά καταθέτη ενώ παρέχεται προστασία και άνω του ορίου αυτού για δεδομένο χρονικό διάστημα και ορισμένες κατηγορίες συναλλαγών κοινωνικού σκοπού. Στις βασικές καινοτομίες της Οδηγίας περιλαμβάνεται επίσης η μείωση της προθεσμίας καταβολής αποζημίωσης σε επτά (7) εργάσιμες ημέρες, η ενίσχυση της πληροφόρησης των καταθετών και η θέσπιση ελάχιστου επιπέδου κεφαλαίων που οφείλει να διαθέτει ένα ΣΕΚ, ενώ οι εισφορές των πιστωτικών ιδρυμάτων βασίζονται στο ύψος των εγγυημένων καταθέσεων και λαμβάνεται υπόψη το προφίλ κινδύνου των πιστωτικών ιδρυμάτων. Οι διατάξεις της Οδηγίας 2014/49 ΕΕ ενσωματώνονται στην ελληνική έννομη τάξη με το ν.4370/2016 (Α'37).

Στην Ελλάδα θεσπίστηκε ο ν.4021/2011(Α'218) που επέφερε αντίστοιχες τροποποιήσεις στον ιδρυτικό νόμο του ΤΕΚΕ (ν.3746/2009, Α'27). Με τις τροποποιήσεις αυτές θεσπίστηκε η εφαρμογή μέτρων εξυγίανσης σε πιστωτικά ιδρύματα που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσχέρειες, σε στάδιο πριν την ενεργοποίηση της αποζημιωτικής διαδικασίας του ΤΕΚΕ. Για τη χρηματοδότηση της εφαρμογής των μέτρων εξυγίανσης όπως της εντολής μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων και της σύστασης μεταβατικού πιστωτικού ιδρύματος συνεστήθη εντός του ΤΕΚΕ Σκέλος Εξυγίανσης (ΣΕ).

Σημειώνεται ότι για την περίοδο 29/2/2012 έως 31/12/2014 ανεστάλη η χρήση του ΣΕ του ΤΕΚΕ και για το διάστημα αυτό το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) κατέβαλλε το ποσό που θα κατέβαλλε το ΤΕΚΕ για τη χρηματοδότηση των μέτρων εξυγίανσης.

Τέλος θεσπίστηκε ο ν. 4335/2015 (Α'218) με τον οποίο ενσωματώνονται στο εθνικό νομοθετικό πλαίσιο οι διατάξεις της Οδηγίας 2014/59/ΕΕ περί Ανάκαμψης και Εξυγίανσης Πιστωτικών Ιδρυμάτων και αφορά τη λειτουργία του Σκέλους Εξυγίανσης ως εθνικό Ταμείο Εξυγίανσης για τα πιστωτικά ιδρύματα. Το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης (Single Resolution Fund – SRF, που συστάθηκε με τον Κανονισμό 806/2014, με εφαρμογή από την 1.1.16) είναι υπεύθυνο για τα πιστωτικά ιδρύματα της αρμοδιότητάς του με έδρα εγκατάστασης στην Ελλάδα και το Σκέλος Εξυγίανσης του ΤΕΚΕ για τα υποκαταστήματα των τρίτων χωρών.

Τον Οκτώβριο του 2020, με το άρθρο 145Β στον ν. 4261/2014 θεσπίσθηκε η δυνατότητα μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων της εκκαθάρισης πιστωτικού ιδρύματος, προκειμένου να αποτραπεί συγκεντρωμένη και δυσανάλογη οικονομική βλάβη σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές της χώρας. Το μέτρο αυτό εφαρμόζεται κατόπιν απόφασης της Τράπεζας της Ελλάδος, εναλλακτικά της καταβολής αποζημίωσης. Στο κόστος της μεταβίβασης συμμετέχει το Σκέλος Κάλυψης Καταθέσεων του ΤΕΚΕ μέχρι του ύψους του καθαρού ποσού αποζημίωσης των εγγυημένων καταθετών.




Παρεμβάσεις ΤΕΚΕ

Παρεμβάσεις ΤΕΚΕ

Historical Overview

Deposit insurance was introduced in Greece by law 2324/1995 (Government Gazette (GG) 146/A) which was based on Directive 94/19/EC (L. 135/31.05.1994) on “Deposit Guarantee Schemes (DGSs)”. With this law TEK (Hellenic Deposit Fund) was established, as a legal person of private law, by the Bank of Greece and the Hellenic Bank Association and supervised by the Minister of Finance. The coverage level amounted to 20,000 euro, the smallest allowed for by the Directive, whereas the repayment period was set at three (3) months.
With law 3746/2009 the Fund’s guarantee expanded to include the provision of investment services by credit institutions and the name of the organization was changed from TEK to TEKE (Hellenic Deposit and Investment Guarantee Fund). The new fund thus became a strong and reliable organization covering both deposits and investment services of credit institutions. As a result, the aforementioned law created two distinct groups of assets: the Deposit Cover Scheme and the Investment Cover Scheme.

In November 2008, in the first stages of the financial crisis, the coverage level was increased to 100,000 euro by law 3714/2008 (article 6, GG 23/A).

In 2009, in an attempt to tackle the effects of the financial crisis and to harmonize some aspects of deposit guarantee schemes (DGSs), Directive 2009/14/EC amended Directive 94/19/EC, with the main changes relating to the coverage level and the payout period. Specifically, the coverage level was harmonized at 100,000 euro and the maximum period in which compensation should commence was shortened to twenty (20) working days. Directive 2009/14/EC was transposed to Greek legislation with law 3775/2009 (GG 122/A).

The know-how gained during the financial crisis led to the necessity to establish new rules and procedures governing the establishment and operation of DGSs and contributed to the enactment of Directive 2014/49/EU (L.173/12.6.2014) on DGSs. With the aim to protect the majority of depositors and provide the same level of security, the coverage of the new Directive was harmonized at 100,000 euro per depositor, whereas for some categories of social purpose transactions and for a given time period a larger coverage is possible. The new Directive also reduced the payout period to seven (7) working days, enhanced the framework for depositor information and enforced a minimum level of assets a DGS should hold. Moreover, under the new framework, credit institutions’ contributions are based on the level of covered deposits and are risk-adjusted. The provisions of Directive 2014/49/EU were transposed to the Greek legal framework with law 4370/2016 (37/A).

Law 4021/2011 (218/A) caused a number of amendments to law 3746/2009 (37/A) relating to the application of resolution measures to credit institutions facing financial difficulties prior to the activation of the payout procedure by TEKE. As a result, s resolution fund was established within TEKE (Resolution Scheme – RS), with the aim to financing the resolution measures of transfer order and the establishment of a bridge bank.

Note that for the period between February 29, 2012 and December 31, 2014, the use of TEKE RS was suspended, in lieu of which the Hellenic Financial Stability Fund covered the cost of resolution measures.

In 2015, law 4335/2015 (87/A) transposed the provisions of Directive 2015/59/EU on bank recovery and resolution and governed the operation of the RS as the national resolution fund for credit institutions. Single Resolution Fund, founded by Regulation 806/2014 and applicable since 1.1.2016 is accountable for credit institutions with business license in Greece and TEKE Resolution Fund for third country branches.

In October 2020, with article 145B of Law 4261/2014, a new measure was established, as an alternative to payout, according to which liquidation assets of a bank may be transferred to another bank, by decision of the Bank of Greece, in order to prevent concentrated and disproportional financial losses in specific geographical areas of the country. The Deposit Cover Scheme of TEKE participates in the cost of transfer, up to the net amount of compensation of covered depositors.




TEKE interventions

TEKE interventions